Lux is de meest gebruikte eenheid in verlichtingsadvies — maar wat betekent het precies? En hoeveel lux heeft u nodig in de woonkamer, keuken of kantoor? Complete uitleg in gewone taal.
Lux (lx) is de eenheid voor verlichtingssterkte — de hoeveelheid licht die op een bepaald oppervlak valt. Het is de maat die bepaalt hoe helder het is op een plek, niet hoeveel licht een lamp uitstraalt.
Stel: u heeft een lamp van 1.000 lumen en verlicht een kamer van 10m². Dan is de verlichtingssterkte gemiddeld 100 lux. Verlicht u met dezelfde lamp een kamer van 5m², dan is de verlichtingssterkte 200 lux — twee keer zo helder op hetzelfde oppervlak.
Een volledig bewolkte dag buiten geeft circa 1.000 lux. Een heldere zomerdag geeft 50.000 tot 100.000 lux. Een gemiddeld kantoor heeft 500 lux. Een gezellige woonkamer 's avonds heeft 100-200 lux. Kaarslicht geeft slechts 10-15 lux.
Dit is de meest gestelde vraag over verlichtingstechniek. Het verschil is simpel maar essentieel:
De totale hoeveelheid licht die een lamp uitstraalt — in alle richtingen samen. Dit staat op de verpakking van elke LED lamp. Een hogere lumenwaarde = een helderdere lamp. Lumen zegt niets over hoe helder het op een specifieke plek is.
De hoeveelheid licht die op een oppervlak valt op een specifieke plek. Lux houdt rekening met de afstand tot de lamp en de grootte van de ruimte. Dit is de waarde die telt voor comfort en normconformiteit. Lux = lumen ÷ m².
Eenvoudige vuistregel: Lumen is wat de lamp doet. Lux is wat u ervaart. Bij verlichtingsadvies telt altijd de lux-waarde op het werkvlak of de vloer — niet de lumenwaarde van de lamp.
De Nederlandse norm NEN-EN 12464-1 schrijft minimale verlichtingssterktes voor per ruimtetype. Dit zijn de waarden die LichtAI gebruikt bij het berekenen van uw lichtplan:
| Ruimte | Minimale lux (NEN) | Aanbevolen lux | Avond/sfeer |
|---|---|---|---|
| Slaapkamer | 100 lux | 100-150 lux | 10-30 lux |
| Woonkamer | 200 lux | 200-300 lux | 50-100 lux |
| Badkamer (algemeen) | 200 lux | 200-300 lux | 50-100 lux |
| Spiegel / make-up | 500 lux | 500-600 lux | — |
| Keuken (algemeen) | 300 lux | 300-400 lux | 100-150 lux |
| Keuken werkblad | 500 lux | 500-700 lux | — |
| Kantoor werkplek | 500 lux | 500-600 lux | — |
| Vergaderruimte | 300 lux | 300-500 lux | 150-200 lux |
| Gang / hal | 100 lux | 100-150 lux | 50 lux |
| Toilet | 200 lux | 200-300 lux | — |
Lux wordt gemeten met een luxmeter — een apparaat dat de verlichtingssterkte op een bepaalde hoogte meet. Bij woningen wordt gemeten op 0,85 meter hoogte (de tafelhoogte). Bij kantoren ook op 0,85 meter — het werkvlak.
Een professionele luxmeter kost tussen de €50 en €500. Voor een globale indicatie zijn er ook apps voor smartphones, maar die zijn minder nauwkeurig omdat de camerasensor niet gekalibreerd is voor lichtmeting.
LichtAI berekent de verwachte lux-waarden automatisch op basis van uw plattegrond, de geplande armaturen en de utilisatiefactor van de ruimte. U hoeft zelf niets te meten — het lichtplan toont de berekende lux per zone.
Een lamp van 1.000 lumen geeft in een kamer van 10m² niet altijd 100 lux. In de praktijk haalt u 60-70 lux. Dit komt door de utilisatiefactor — het percentage van het licht dat daadwerkelijk op het werkvlak terechtkomt.
De utilisatiefactor hangt af van de reflectie van muren en plafond (witte muren reflecteren meer dan donkere), de hoogte van het plafond, het type armatuur en de indeling van de ruimte. LichtAI gebruikt een utilisatiefactor van 0,65 als standaard — een realistische waarde voor een gemiddelde ruimte met lichte wanden.
Meer lux vraagt meer energie — maar moderne LED technologie heeft dit verband drastisch veranderd. Een oude halogeenlamp van 60W gaf circa 800 lumen. Een moderne LED lamp geeft hetzelfde licht bij slechts 8W — een besparing van 87%.
Bij het ontwerpen van een lichtplan is het altijd een afweging: genoeg lux voor comfort en normconformiteit, zonder onnodig hoog energieverbruik. LichtAI berekent automatisch de energiebesparing ten opzichte van halogeenverlichting in elk lichtplan.
Upload uw plattegrond en ontvang binnen 2 minuten een volledig lichtplan met lux-berekening per zone, NEN-conformiteitsverklaring en armatuuradvies.
Lichtplan aanvragen — vanaf €39,95 →